GraphQL vs REST — Khi Nào Dùng Cái Nào?

REST là tiêu chuẩn API truyền thống. GraphQL là “REST killer” được Facebook tạo ra. Bài này sẽ giúp bạn quyết định dùng cái nào.

REST API — Quen Thuộc, Đơn Giản#

GET /users/1
→ { "id": 1, "name": "Alice", "email": "alice@example.com" }

GET /users/1/posts
→ [{ "id": 10, "title": "Hello" }]

REST Ưu Điểm#

• Đơn giản, dễ hiểu, dùng đúng HTTP semantics
• Cache dễ dàng (URL là cache key)
• Tooling phong phú (bất kỳ HTTP client nào)
• Dễ versioning (/api/v1/)

REST Nhược Điểm#

• Over-fetching — API trả về nhiều field hơn cần
• Under-fetching — cần gọi nhiều endpoint để có đủ data
• Khó thay đổi — thêm field có thể break client
• N+1 problem — gọi API trong loop

GraphQL — Linh Hoạt, Chính Xác#

query {
  user(id: 1) {
    name
    email
    posts {
      title
    }
  }
}

{
  "data": {
    "user": {
      "name": "Alice",
      "email": "alice@example.com",
      "posts": [{ "title": "Hello" }]
    }
  }
}

GraphQL Ưu Điểm#

• Client quyết định — lấy đúng field cần
• Một request — lấy user + posts + comments trong 1 lần
• Strongly typed — schema là hợp đồng giữa client và server
• Tự động docs — GraphiQL/GraphQL Playground

GraphQL Nhược Điểm#

• Cache phức tạp — không dùng URL cache được
• Rate limiting khó — một request có thể trigger nhiều resolver
• N+1 — resolver lồng nhau có thể gọi DB nhiều lần (cần DataLoader)
• Learning curve — cần hiểu schema, resolver, query optimization

So Sánh Chi Tiết#

Khi Nào Dùng REST#

• API đơn giản, CRUD basic
• Public API cho bên thứ ba
• File upload/download nhiều
• Microservice internal communication
• Cache là yêu cầu quan trọng

Khi Nào Dùng GraphQL#

• Dashboard/UI phức tạp, nhiều loại data
• Mobile app (băng thông hạn chế)
• Nhiều client khác nhau (web, mobile, IoT)
• Bạn muốn schema làm single source of truth

Thực Tế — Hybrid#

Không nhất thiết phải chọn 1. Nhiều công ty dùng cả hai:

Public API → REST (ổn định, cache tốt)
Internal API → GraphQL (linh hoạt cho nhiều client)

Hoặc: REST cho CRUD đơn giản, GraphQL cho complex query.

Triển Khai GraphQL#

Server với Yoga (Node.js)#

import { createYoga, createSchema } from 'graphql-yoga';
import { createServer } from 'node:http';

const schema = createSchema({
  typeDefs: `
    type Query {
      user(id: ID!): User
      posts(limit: Int): [Post]
    }

    type User {
      id: ID!
      name: String!
      email: String!
      posts: [Post]
    }

    type Post {
      id: ID!
      title: String!
      content: String!
    }
  `,
  resolvers: {
    Query: {
      user: (_, { id }) => db.getUser(id),
      posts: (_, { limit }) => db.getPosts(limit),
    },
    User: {
      posts: (parent) => db.getPostsByUser(parent.id),
    },
  },
});

const server = createServer(createYoga({ schema }));
server.listen(4000);

DataLoader — Giải Quyết N+1#

import DataLoader from 'dataloader';

const postLoader = new DataLoader(async (userIds: number[]) => {
  const posts = await db.getPostsByUsers(userIds);
  // Group by userId
  return userIds.map(id => posts.filter(p => p.userId === id));
});

const resolvers = {
  User: {
    posts: (parent) => postLoader.load(parent.id),
  },
};

Bảo Mật GraphQL#

// Giới hạn độ sâu query
import depthLimit from 'graphql-depth-limit';

const yoga = createYoga({
  schema,
  plugins: [
    useDepthLimit({ maxDepth: 5 }),
  ],
});

// Giới hạn complexity
const schema = createSchema({
  typeDefs: `
    type Query {
      users: [User] @complexity(value: 10)
      expensiveQuery: Data @complexity(value: 100)
    }
  `,
});

Kết Luận#

REST và GraphQL không phải kẻ thù — mỗi cái có chỗ đứng riêng. REST cho đơn giản, ổn định. GraphQL cho linh hoạt, hiệu quả. Chọn theo nhu cầu.

Nếu bạn chưa biết bắt đầu — chọn REST. Khi REST đau quá (over-fetching, multiple round trips), hãy nghĩ đến GraphQL.

Tài liệu tham khảo#

• GraphQL Official Documentation ↗
• GraphQL Yoga — Server Framework ↗
• DataLoader — Batching & Caching ↗
• GraphQL Foundation Specifications ↗