Đọc và ghi File: Viết thư mật

Chào mừng em quay trở lại, điệp viên nhí! 🕵️‍♂️

Từ trước đến nay, mỗi khi chúng ta tắt trình biên dịch Python, chú robot sẽ hoàn toàn quên sạch mọi thứ. Đó là bởi vì robot chỉ lưu trữ thông tin trong bộ nhớ tạm thời ngắn hạn (RAM).

Hôm nay, chúng ta sẽ dạy chú robot cách viết các thông điệp mật vào các tệp tin (files) trên ổ cứng máy tính của em. Chúng sẽ tồn tại ở đó mãi mãi, ngay cả khi em tắt máy tính!

Ba Bước Thần Kỳ Làm Việc Với Tệp (Mở, Hành động, Đóng)#

Tương tác với một tệp tin cũng giống như việc viết một bức thư mật:

1. Mở (Open): Mở ngăn kéo tủ (hoặc mở phong bì thư).
2. Hành động (Action): Viết thông điệp lên giấy, hoặc đọc những gì đã viết sẵn.
3. Đóng (Close): Đóng ngăn kéo lại và dán kín phong bì. Nếu em quên bước này, bức thư có thể bị thất lạc hoặc hư hỏng!

graph TD
    Start([Bắt đầu]) --> Open["1. Mở phong bì (open())"]
    Open --> Action["2. Viết hoặc Đọc (write() / read())"]
    Action --> Close["3. Dán kín phong bì (close())"]
    Close --> End([Hoàn thành! Đã lưu trên ổ cứng 💾])

Ghi Thông Điệp Mật (Chế độ "w")#

Để ghi dữ liệu vào tệp, chúng ta bảo Python open() (mở) tên tệp ở chế độ "w" (viết tắt của write - ghi):

# 1. Mở tệp ở chế độ ghi "w"
file = open("secret.txt", "w")

# 2. Ghi thông điệp mật
file.write("Mật mã bí mật là: Unicorn123 🦄")

# 3. Đóng tệp để lưu lại
file.close()

Khi em chạy đoạn mã này, Python sẽ tự động tạo một tệp mới tên là secret.txt trên máy tính và lưu dòng chữ đó vào bên trong!

[!WARNING] Chế độ "w" rất “mạnh bạo”. Nếu tệp secret.txt đã tồn tại từ trước, chế độ "w" sẽ xóa sạch hoàn toàn nội dung cũ để ghi đè nội dung mới lên.

Đọc Thông Điệp Mật (Chế độ "r")#

Để đọc những gì nằm bên trong một tệp, chúng ta mở tệp ở chế độ "r" (viết tắt của read - đọc):

# 1. Mở tệp ở chế độ đọc "r"
file = open("secret.txt", "r")

# 2. Đọc nội dung bên trong
content = file.read()
print("Đã tìm thấy một thư mật:")
print(content)

# 3. Đóng tệp lại
file.close()

Ghi Tiếp Vào Tệp (Chế độ "a")#

Nếu em muốn viết thêm chữ vào cuối tệp mà không làm xóa đi nội dung cũ đã có sẵn, hãy sử dụng chế độ "a" (viết tắt của append - ghi tiếp) thay vì "w":

file = open("diary.txt", "a")
file.write("Hôm nay mình đã học được cách quản lý tệp tin! 💻\n")
file.close()

(Ký hiệu \n bảo robot xuống dòng mới, giống như khi em ấn phím Enter trên bàn phím vậy!)

Tự Mình Trải Nghiệm! 🎮#

Hãy mở trình biên dịch Python và thử tạo một chương trình viết nhật ký nhé:

1. Hỏi người chơi: "Hôm nay em đã làm gì? " bằng lệnh input().
2. Mở tệp tên là diary.txt ở chế độ "a".
3. Ghi câu trả lời của người chơi kèm theo ký tự xuống dòng \n.
4. Đóng tệp lại.
5. Mở lại tệp diary.txt ở chế độ "r", đọc toàn bộ nhật ký và in ra màn hình!

Em vừa mở khóa được siêu năng lực Persistence (Lưu trữ lâu dài)! Giờ đây em có thể lưu lại điểm số kỷ lục của trò chơi, cấp độ của người chơi và các thiết lập tùy chỉnh để người chơi không bao giờ bị mất tiến trình. Chúc em viết thư mật vui vẻ! 🔒💾

Tài liệu tham khảo#

• Python cho Trẻ Em - Chương 9: Tệp tin và Thư mục ↗
• W3Schools - Làm việc với tệp tin trong Python ↗